Cuối tháng Chạp, thường vào ngày cuối năm âm lịch; có thể thu xếp sớm theo điều kiện gia đình. Tháng thiếu kết thúc ở ngày 29.
Tất niên là dịp nhìn lại năm cũ và mời gia đình quây quần. Bài này giúp bạn chuẩn bị phần cúng gia tiên cùng bữa cơm sum họp, không đồng nhất tất niên với lễ giao thừa.
Ý nghĩa và thời điểm
Tư liệu báo chí mô tả bữa cơm tất niên gắn với việc kính cáo tổ tiên khi năm cũ kết thúc, rồi cả nhà đoàn tụ. Mâm lễ có khác biệt theo địa phương và điều kiện từng nhà.
Bạn nên chốt ngày có mặt của người thân trước khi mua đồ. Không cần chờ đúng ngày 30 nếu tháng Chạp chỉ có 29 ngày; cũng không có giờ tốt được ấn định trong bài này.
Mâm mặn cụ thể để bạn chọn món
Gợi ý phối món của An Nhiên cho một gia đình: xôi gấc, gà luộc, giò lụa, canh rau củ và bánh chưng hoặc bánh tét. Có thể đổi gà, giò thành thịt kho trứng theo khẩu vị; chọn một nhóm món, không cần làm tất cả.
Báo Chính phủ giới thiệu bánh chưng, bánh tét, gà luộc, giò chả, canh bóng và nem rán trong ẩm thực dâng cúng Tết. Đây là các món tham khảo, không phải thực đơn bắt buộc riêng cho tất niên.
Mâm chay riêng — gợi ý An Nhiên
Có thể chuẩn bị xôi đậu xanh, đậu phụ sốt nấm, canh rau củ, rau luộc và quả tươi. Muốn thêm bánh, chọn bánh chưng hoặc bánh tét nhân đậu không có thịt; kiểm tra cả gia vị nếu nhà ăn chay.
Chốt số người ăn rồi chia lượng vừa đủ. Mâm chay là lựa chọn trọn vẹn, không phải phần bổ sung phải làm bên cạnh mâm mặn.
Thứ tự chuẩn bị và sum họp
Trước buổi lễ, lau chỗ thờ, thay nước, kiểm tra đồ đựng và điền bản khấn. Chia người nấu, người bày và người đón ông bà để một người không phải lo toàn bộ.
Khi gia đình đã sẵn sàng, người đại diện đọc phần kính nhớ gia tiên theo nếp nhà. Sau lễ, cùng dùng bữa, hỏi thăm người lớn và dành một lời cảm ơn cho người đã chăm lo cả năm.
AN NHIÊN · Văn khấn tất niên và mâm cúng gia tiên để in
Mâm cúng và danh sách chuẩn bị
Gợi ý để gia đình lựa chọn theo điều kiện và phong tục; không phải danh sách lễ vật bắt buộc.
Bật JavaScript để đánh dấu và lưu tiến độ riêng cho bài này trên trình duyệt.
Lời khấn tham khảo
An Nhiên tự biên soạn để tham khảo, không phải bản văn cổ hay nghi thức bắt buộc. Gia đình có thể điều chỉnh cách xưng hô và nội dung cho phù hợp.
Thông tin điền chỉ nằm trong bộ nhớ trang đang mở, không gửi đi, không lưu vào địa chỉ trang hay bản sao lưu. Tải lại trang sẽ xóa. Kiểm tra bản xem trước rồi in.
Trong hộp thoại in, chọn A4 và tắt “Đầu trang và chân trang” nếu trình duyệt đang bật để không in URL, ngày giờ.
AN NHIÊN · Văn khấn tất niên và mâm cúng gia tiên để in
Lời khấn gia tiên tất niên tham khảo
Lời khấn tham khảo do An Nhiên biên soạn. Gia đình tùy nghi điều chỉnh.
Hôm nay, [Ngày lễ], con là [Họ và tên], cùng gia đình tại [Địa chỉ], thành tâm sửa soạn mâm cơm cuối năm, kính nhớ ông bà, tổ tiên và những người thân đã khuất.
Năm cũ sắp qua, chúng con xin ghi nhớ công sinh thành, dưỡng dục và những gì các thế hệ trước đã vun đắp cho gia đình. Kính mời ông bà, tổ tiên về cùng con cháu đón Tết theo nếp nhà.
Có những điều làm được và những việc còn thiếu sót, chúng con xin cùng nhìn lại, biết nhận lỗi, bỏ điều hơn thua và chăm sóc nhau tốt hơn.
Kính mong năm mới mọi người được bình an, người già được chăm nom, con trẻ được yêu thương, người đi xa có nơi trở về. Chúng con nguyện sống tử tế, làm ăn chân chính và giữ nghĩa tình với họ hàng, xóm giềng.
Lễ vật giản dị, lòng biết ơn chân thành. Gia đình chúng con thành tâm kính lễ.
Câu hỏi thường gặp
Tất niên và giao thừa có phải một lễ không?
Không nên nhập làm một. Tất niên gắn với kết thúc năm và bữa cơm sum họp; giao thừa gắn với thời điểm chuyển sang năm mới. Gia đình có thể sắp xếp phần lễ tùy nếp nhà.
Không có ngày 30 tháng Chạp thì cúng tất niên ngày nào?
Ngày cuối tháng Chạp của năm đó là ngày 29. Hãy xem lịch năm đang chuẩn bị; không mặc định năm nào cũng có ngày 30.
Ở trọ hoặc ít người có cần mâm cỗ lớn không?
Không cần. Có thể chuẩn bị phần lễ nhỏ và bữa cơm phù hợp không gian, số người; không nên vay mượn hay mua quá mức để theo một ảnh mâm cỗ mẫu.