Thời điểm chuyển từ ngày cuối tháng Chạp sang mùng Một tháng Giêng; đêm cuối năm có thể là ngày 29 hoặc 30.
Giao thừa đánh dấu lúc năm cũ chuyển sang năm mới. Nếu gia đình có hai phần lễ, cần tách rõ phần ngoài trời theo tín ngưỡng dân gian và phần kính nhớ gia tiên trong nhà.
Hai phần lễ khác nhau
Cục Du lịch Quốc gia mô tả lễ trừ tịch và bàn lễ ngoài sân hoặc trước cửa, gắn với quan niệm tiễn năm cũ, đón năm mới. Đây là mô tả tín ngưỡng, không phải một khẳng định có thể kiểm chứng về thần linh.
Phần gia tiên thực hiện tại nơi thờ của gia đình, hướng về ông bà và người thân đã khuất. Bài này không tự gán danh hiệu quan hành khiển theo năm và không yêu cầu gia đình nào cũng phải làm đủ hai phần.
Gợi ý món và cách tách hai khay lễ
Gợi ý An Nhiên: nếu làm mâm mặn ngoài trời, chọn xôi gấc, gà luộc và hoa quả, nước sạch. Phần trong nhà có thể dùng bánh chưng hoặc bánh tét, một đĩa giò và món canh gia đình. Đây là phương án phối món để dễ chuẩn bị, không phải quy tắc buộc làm hai mâm đủ món.
Mâm chay riêng có thể gồm xôi đậu, đậu phụ hấp nấm, canh rau củ và quả tươi; chia khay theo phần lễ gia đình thực hiện. Món chay và mặn là hai phương án để chọn, không phải hai danh sách cùng phải mua.
Ở chung cư, hỏi nơi đặt lễ phù hợp; không bày đồ chắn lối đi hoặc ngoài lan can. Có thể tưởng niệm không đốt hương nếu nơi ở không cho dùng lửa.
Chuẩn bị lời đọc trước
Đọc thử bản in, điền tên và ngày lễ, đánh dấu phần mà nhà mình thực hiện. Nếu chỉ cúng gia tiên, dùng riêng phần trong nhà, không đọc liền hai phần như một bài chung.
Giao thừa là thời điểm chuyển năm, không phải cam kết rằng mọi việc sau đó sẽ may mắn. Có thể dành phút đầu năm để hỏi thăm, chúc sức khỏe và hẹn nhau những việc tốt thực tế.
AN NHIÊN · Cúng giao thừa: phân biệt ngoài trời, trong nhà và lời khấn
Mâm cúng và danh sách chuẩn bị
Gợi ý để gia đình lựa chọn theo điều kiện và phong tục; không phải danh sách lễ vật bắt buộc.
Bật JavaScript để đánh dấu và lưu tiến độ riêng cho bài này trên trình duyệt.
Lời khấn tham khảo
An Nhiên tự biên soạn để tham khảo, không phải bản văn cổ hay nghi thức bắt buộc. Gia đình có thể điều chỉnh cách xưng hô và nội dung cho phù hợp.
Thông tin điền chỉ nằm trong bộ nhớ trang đang mở, không gửi đi, không lưu vào địa chỉ trang hay bản sao lưu. Tải lại trang sẽ xóa. Kiểm tra bản xem trước rồi in.
Trong hộp thoại in, chọn A4 và tắt “Đầu trang và chân trang” nếu trình duyệt đang bật để không in URL, ngày giờ.
AN NHIÊN · Cúng giao thừa: phân biệt ngoài trời, trong nhà và lời khấn
Lời khấn giao thừa hai phần tham khảo
Lời khấn tham khảo do An Nhiên biên soạn. Gia đình tùy nghi điều chỉnh.
PHẦN NGOÀI TRỜI — nếu gia đình thực hiện: Hôm nay, [Ngày lễ], tôi là [Họ và tên], cùng gia đình tại [Địa chỉ], thành tâm kính cáo trời đất và các vị thần linh theo tín ngưỡng của gia đình, trong thời khắc tiễn năm cũ, đón năm mới.
Chúng tôi biết ơn những điều lành đã nhận trong năm qua, xin tự sửa những việc chưa tốt. Nguyện sống hòa thuận, làm việc ngay thẳng, gìn giữ nơi ở và biết giúp người khó khăn. Kính mong năm mới bình an cho gia đình và mọi người. Thành tâm kính lễ.
PHẦN TRONG NHÀ — kính gia tiên: Trong thời khắc đầu năm, con là [Họ và tên], cùng gia đình tại [Địa chỉ], kính nhớ ông bà, tổ tiên và người thân đã khuất.
Chúng con sửa lễ nhỏ, kính mời ông bà, tổ tiên cùng con cháu đón xuân theo nếp nhà. Công ơn nguồn cội chúng con xin ghi nhớ; điều tốt của gia đình chúng con xin tiếp nối.
Kính mong người già mạnh khỏe, con trẻ an vui, những người đi xa được bình an. Chúng con nguyện yêu thương nhau, giữ lòng hiếu kính và sống có trách nhiệm trong năm mới. Thành tâm kính lễ.
Câu hỏi thường gặp
Có thể đọc một bài chung cho ngoài trời và gia tiên không?
Hai phần hướng đến đối tượng khác nhau. Mẫu này đánh dấu rõ để bạn chọn đúng phần hoặc đọc tách riêng, không ghép mọi danh xưng vào một đoạn.
Chung cư không cho đốt hương thì làm thế nào?
Tôn trọng quy định tòa nhà và chọn cách tưởng niệm không dùng lửa. Không bày lễ trên lan can hay cản lối thoát; hình thức có thể giản tiện theo điều kiện nhà ở.
Bài này có cung cấp giờ tốt hoặc danh hiệu hành khiển không?
Không. Bài giải thích thời điểm chuyển năm và chuẩn bị lễ; không đưa giờ tốt hay tự suy đoán danh hiệu thần linh theo năm.